HVO in het basisonderwijs

Humanistisch Vormingsonderwijs (HVO) is een levensbeschouwelijk vak dat op openbare basisscholen in Nederland wordt aangeboden. Het gaat meestal om een klein uur per week per groep. Op een groot aantal scholen wordt HVO alleen in groep 7 en 8 gegeven, op enkele scholen vanaf groep 3 tot en met 8. In HVO staat de identiteitsontwikkeling van leerlingen centraal.

De HVO-les

Leerlingen leren na te denken over wie zij zijn, wat hun drijfveren zijn en wat ze kunnen. Tijdens de lessen wordt hierover gepraat en maken leerlingen kennis met meningen en ervaringen van anderen. De docent sluit daarmee aan bij de concrete ervaringen van leerlingen. Het vertrekpunt in de lessen wordt voor een groot deel gevormd door de eigen levensvragen. Leerlingen leren op een actieve en authentieke manier, waarbij hun individuele situatie aan bod komt. Ze leren keuzes te maken en te verantwoorden. De HVO-docent moedigt hen aan te communiceren over wat ze denken, voelen, willen en doen. Hierdoor kan iedere leerling ervaren wat voor hem/haar waardevol is aan het bestaan. De waarden die ten grondslag liggen aan dit vormingsonderwijs, zijn gebaseerd op de 5 mensbeeldpostulaten van Jaap van Praag (mede-oprichter van het Humanistisch Verbond): verbondenheid, vrijheid, gelijkheid, redelijkheid en natuurlijkheid.

Het herkennen, uitspelen en bespreken van kleine of grote dilemma’s is een belangrijk aandachtspunt bij HVO-lessen. Het onderzoeken van morele vraagstukken stelt kinderen in de gelegenheid om een eigen levensbeschouwelijk ‘kompas’ te ontwikkelen. Een voorbeeld van een moreel dilemma waarmee leerlingen te maken kunnen krijgen, is het volgende:

De pen van de meester is gestolen. Jij hebt gezien dat je beste vriend dat heeft gedaan. De meester vraagt aan de klas of iemand er iets van weet. Wat doe je, klik je of lieg je tegen de meester?

Er zijn veel meer thema’s die in de loop van het HVO-jaar de revue passeren. Thema’s als anders zijn, vriendschap, pesten, arm en rijk, feest en familie komen aan de orde op het moment dat er bij de leerlingen vragen zijn. Ook wordt er aandacht besteed aan activiteiten die buiten de school plaatsvinden.

Meer lezen en bekijken

De HVO-vakdocent

HVO wordt gegeven door vakdocenten, die daartoe speciaal zijn opgeleid en bevoegd verklaard door Stichting HVO, en die in dienst zijn van Stichting HVO Primair.De salarisvergoeding voor de HVO-docent wordt sinds 1 augustus 2009 betaald door het rijk. De HVO-docenten houden hun bekwaamheid voor het verzorgen van het vak op peil door jaarlijks scholingen te volgen uit het aanbod van trainingen, cursussen of workshops van Centrum Humanistische Vorming of van externen. Vanaf het schooljaar 2017-2018 zal ook de opleiding tot vakdocent via een intern traject verzorgd worden door de werkgever Stichting HVO Primair. De opleiding is gericht op groepsleerkrachten in het openbaar po.

HVO-docenten zijn gespecialiseerd in het begeleiden van persoons- en burgerschapsvorming en het begeleiden van de ontwikkeling van een eigen levensbeschouwing bij kinderen in het openbaar po. Zij gebruiken hierbij de unieke HOKE-methodiek (Herkennen, Onderzoeken, Kiezen, Evalueren). Ze zijn in staat een variatie aan werkvormen in te zetten en in te spelen op actuele vragen en problemen van leerlingen. Hierbij sluiten zij zoveel mogelijk aan bij de belevings- en leefwereld van de leerlingen en de groep.

Hebt u interesse in de opleiding tot HVO-docent? Lees dan de informatie over de interne HVO-opleiding van HVO Primair, of stel je vraag per email via hvoprimair@hvo.nl

Kiezen voor HVO op de basisschool

Humanistisch Vormingsonderwijs is een wettelijk keuzerecht (Wet op het Primair Onderwijs, Artikelen 50 en 51) van ouders en kinderen. Als ouders willen dat HVO als keuzevak op de openbare basisschool van hun kind(eren) wordt aangeboden, moet de school daar de mogelijkheid voor bieden.

Ouders kunnen zelf het initiatief nemen door deze wens in te brengen bij de medezeggenschapsraad en medewerking te vragen aan de directie van de school. Het initiatief kan natuurlijk ook vanuit de school zelf of de groepsleerkrachten komen. Een aanvraag voor HVO kunnen zij vanaf 1 maart indienen via de website van het Dienstencentrum GVO en HVO. Scholen kunnen ook een verzoek indienen bij Stichting HVO Primair via hvoprimair@hvo.nl  om voorlichting te komen geven op een ouderavond.

Deze pagina delen