Mindfulness: adem in, adem uit, en maak het verschil door gelijk te worden…

Annemarie Geelhoed | 16 maart 2015

“Softheid in het onderwijs is nog een harde noot die gekraakt moet worden.” Met deze zin opende Luc Stevens – founding father NIVOZ en emeritus hoogleraar orthopedagogiek – zijn nabeschouwing van de NIVOZ-lezing op 11 maart. Anne Speckens – hoogleraar psychiatrie aan de Radboud Universiteit Nijmegen – verzorgde hier de voordracht ‘Mindfulness, de toepassing en mogelijke betekenis voor het lager en middelbaar onderwijs’.

Uit het verhaal van Speckens werd duidelijk dat meta-onderzoek over de effecten van mindfulness in onderwijs met harde bewijzen aantoonde dat het werkt! Door met aandacht aanwezig te zijn en met compassie naar gevoelens en gedachten te kijken wordt het resultaat van het onderwijs vergroot. Hoera! Bij dit alles gaat het in de eerste plaats om het oefenen, het leren door ervaring en door doen. Door stil worden, waarnemen, ademen…

Dit bracht bij mij herkenning teweeg. Mijn humanistische vormingshart ging sneller kloppen! Immers, dit is wat bij ons centrum de afgelopen 15 jaar op de agenda stond. Aandacht voor zelfzorg! Wat in de praktijk betekent dat de ontwikkeling van het weten – waarbij denken, gewaarzijn, intuïtie en voelen een rol spelen – de zelfkennis oplevert, die zo nodig is als je in het onderwijs werkt. Zo krijg je zicht op je persoonlijke vragen en op waar ‘werk te doen is’. Een goede leraar zijn begint daar: weten waar je aandacht naartoe moet gaan. Allereerst bij jezelf om van daaruit contact te maken en te houden met de ander en zijn (leer)vragen. De kern van pedagogisch vakmanschap ligt in de eerder genoemde ‘softheid’ en begint met stil worden en waarnemen.

In de stilte, waarin je met aandacht en gewaarzijn aanwezig bent bij jezelf en verbinding maakt met wat er voor jou werkelijk toe doet, krijgt de waarneming betekenis. In het gedrag, de actie wordt vervolgens zichtbaar wat bedoeld wordt. Belangrijke waarden als uniciteit in verbondenheid – dat alleen sterke individuen een sterk ’wij’ kunnen vormen – worden ‘hard’ gemaakt door aandacht te hebben voor en te oefenen in ‘softheid’.

We deden ook nog een korte mindfulness oefening: adem in, adem uit…. Ik sluit me aan bij Stevens die daarover opmerkte: ‘Op het moment dat we dit deden, waren we allemaal gelijk, vielen alle verschillen weg’. Maak het verschil door gelijk te worden… Een noot gekraakt!

reageer

Deze pagina delen