Ervaring

“Filosoferen is de vertrouwde wereld op zijn kop zetten”

Aan het eind van het schooljaar stelde ik mezelf de vraag: “Wat was het meest grappige, ontroerende, inspirerende van het afgelopen werkjaar?” Het meest inspirerende was zonder twijfel de cursus Scherpzinnig!

Moet je slim zijn om zo’n cursus te kunnen volgen? Ik denk het niet (anders had ik me nooit durven opgeven). Word je er slimmer van? Ja, dat denk ik wel. Niet in het paraat hebben van antwoorden voor je leerlingen bijvoorbeeld. Je wordt wel slimmer in het stellen van vragen. Vinden de leerlingen dat leuk? Niet altijd. Het is even wennen. Wessel uit groep 6: “Wat praat je raar, eerst deed je dat niet.”

Susan uit dezelfde groep heeft absoluut geen problemen met de ‘nieuwe’ juf. Zij zou desgevraagd een blinde best uitkunnen leggen hoe ‘rood’ er uit ziet. “Door je aderen stroomt bloed, zonder bloed kun je niet leven dus het leven (ook dat van de blinde) is rood.” Dat vindt Jet redelijk. Haar onlangs overleden opa zag spierwit. Binnen een paar minuten zaten we in een prachtig gesprek over leven en dood en de zin van ons bestaan. Net zo ging het in de cursus ScherpZinnig!.

De aanleiding mag simpel zijn. Een frambozenpudding, voor de één een lekker toetje, voor de ander blubber. Stel je eens voor dat de hele wereld blubber is? Of een krantenartikeltje over een omgevallen oude eik. Waarom zou hij omgevallen zijn? Was hij moe? Kan een boom zich eigenlijk moe voelen?

Filosoferen (met kinderen) is spreken vanuit openheid. Niet sturen maar structureren. De vertrouwde wereld steeds op zijn kop zetten. Daardoor ontstaat er ruimte waarin kinderen hun eigen denkproces kunnen ontwikkelen. Volgens het woordenboek betekent scherpzinnig: “met een fijn onderscheiden oordeel.” Prachtig om kinderen daarbij te begeleiden en helemaal passend in de humanistische traditie.

Tijdens de cursus konden we onze zogenaamde Versche Gedachten noemen. Mijn verse gedachten voor het aanstaande seizoen: “Kwaliteit is de dingen juist doen én de juiste dingen doen.” Maar ja, wat zijn de juiste dingen? Daar wil ik over gaan filosoferen met mijn HVO-leerlingen.

Heleen Blaazer

Deze pagina delen