Bildung, Zin in Kunst, en het belang van handen wassen als je griep hebt

Ibeline Polak | 23 maart 2016

Vrijdagmorgen 6.00 Wassende handenuur: als ik opsta om nog even naar mijn lessen HVO  te kijken, voel ik dat ik griep krijg. Voor de tweede keer deze maand. Ik zie op tegen de komende 48 uur waarin ik vooral zal werken en reizen.

8.30 uur: Groep 8 van o.b.s. Teun de Jager ontstijgt het gebruikelijke pre-puber gedrag wanneer ze zich tijdens het carrousel-interview zichtbaar geboeid bezig houden met vragen over innerlijk en uiterlijk. Sommige vragen vinden ze lastig: kun je aan iemands buitenkant zijn binnenkant zien? Nadat de leerlingen mijn buitenkant hebben bekeken komen ze tot de conclusie dat ik van stoere kleren houdt (dikke trui en laarzen), mijn ogen het niet goed doen (bril op het hoofd) en ik blij ben omdat ik niet boos kijk… Haha, Johan Cruijff is het vast met hen eens.

10.30 uur: Groep 6 gaat helemaal op in de opdracht: ontwerp een achtbaan voor het schoolplein. De achtbaan moet veilig zijn voor de kleuters en spannend voor de oudere leerlingen. Verbeelding viert hoogtij en samenwerking ook. Dat laatste vormt een belangrijk deel van de opdracht. De leerlingen moeten namelijk met een klasgenoot samenwerken met wie ze dat nog nooit hebben gedaan. ‘Zij luisterde echt naar mijn ideeën en ik mocht ze ook uitvoeren’, zegt een jongetje dat regelmatig niet lijkt te begrijpen hoe samenwerken gaat.
In de pauze was ik mijn handen, want deze griep wil ik niet verder verspreiden.

Om 12.00 uur reis ik snel naar Utrecht om namens Centrum Humanistische Vorming deel te nemen aan het overleg van de Regiegroep Bildung van de Hogeschool Utrecht. Deze heeft op verzoek van minister Bussemaker de voorloperrol op zich genomen. Na een geslaagde eerste conferentie Bildung op 1 oktober jl. bij het Instituut voor Wijsbegeerte, brainstormen we nu over de invulling van de tweede landelijke conferentie in 2016. Gebruiken we het woord bildung of liever de meer herkenbare woorden: brede vorming, persoonsvorming, identiteitsontwikkeling of burgerschap? Ook staan we stil bij die ene vraag die in het onderwijs zo belangrijk is momenteel: zijn de leereffecten van bildung eigenlijk wel zichtbaar, met andere woorden meetbaar? Ondertussen was ik nog maar eens mijn handen nadat ik het zoveelste papieren zakdoekje vol onzichtbare bacteriën heb gebruikt.

Die avond ben ik laat thuis en wanneer ik de volgende morgen om 6.00 uur opsta met nog meer griep, vraag ik me af of het wel gaat lukken om de training Zin in Kunst in onderwijs en BSO te verzorgen. Tijdens de lange treinreis kom ik in gesprek met een conducteur. Hij heeft een verloofde in Bogota, een dochter in Spanje, is van Joodse afkomst en hij maakt zich zorgen over de angst voor vluchtelingen. ‘Hoe ga je daar mee om?’ vraagt hij zich hardop af. In gedachten zie ik al een nieuwe les voor me waarin je via kunst op zoek zou kunnen gaan naar ideeën  hierover. De reis vliegt voorbij.

Roosendaal 10.30 uur: HVO-docenten die in de afgelopen weken de theorie over kunst, verbeelding en de koppeling met zingeving hebben verwerkt in praktijklessen op hun eigen scholen, voeren die vandaag met elkaar uit. Op zoek naar wat werkt en wat verbeterd kan worden. Action-painten op muziek, mime, schilderen als de Kuna-indianen, yoga-oefeningen; we werken met plezier. Ik denk terug aan de start van deze dag waarbij ik het blad van de Bildung scheurkalender van deze dag voorlas: ‘Weten is niet genoeg; we moeten toepassen. Willen is niet genoeg; we moeten doen.’ (J.W. von Goethe) Dat is precies wat deze docenten met hun leerlingen hebben gedaan.

Einstein zei het al: logica brengt je van A naar B, verbeelding brengt je overal. Als ik naar huis reis en na deze twee lange dagen het caleidoscopische beeld van dat wat grote en kleine mensen zich verbeelden overdenk, realiseer ik me dat bildung grote en kleine mensen meer dan het gebruikelijke laat zien, vaak ook het voor henzelf eerst onzichtbare.
Bildung is als je handen wassen als je griep hebt: want hoewel niet zichtbaar, levert het veel op.

Ibeline is een van de sporendragers tijdens de inspiratiedag Leren voor het Leven op woensdag 12 oktober 2016, waarvoor ook jij je met een team (of solo) kan opgeven.

Deze pagina delen

Laat wat van je horen

*